Αξιολόγηση Καταγμάτων Σπονδυλικής Στήλης

 

Κατάγματα Σπονδυλικής Στήλης

  Χαρακτηριστικά

  • 55% στην ΑΜΣΣ, από 15% σε ΘΜΣΣ, ΟΜΣΣ, ΙΚΜΣΣ

  • 40% συνυπάρχουν κακώσεις σε άλλα όργανα

  • 40-50% νευρολογική βλάβη

  • 10% θνησιμότητα στην αρχική νοσηλεία

  • Ενδείξεις κάκωσης ΣΣ:

  • Άλγος, νευρολογικό έλλειμμα

  • Αδυναμία στοφής της κεφαλής πέραν των 45ο αμφοτερόπλευρα

  • Μηχανισμός κάκωση υψηλού κινδύνου (πτώση >3μ, ταχύτητα >56 km/h)

ΑΜΣΣ

Χαρακτηριστικά

Ινιακών Κονδύλων

Κατηγοριοποίηση κατά Anderson & Montesano:

I

  • Συντριπτικό (σταθερό εάν ο ετερόπλευρος είναι άθικτος)

  • Μηχανισμός: από εγκάρσια δύναμη

II

  • Κάταγμα κρανιακής βάσης με συμμετοχή των κονδύλων

  • Μηχανισμός: από άμεσο χτύπημα στο κρανίο

III

  • Αποσπαστικό κάταγμα (75%)
    (μπορεί να υπάρχει ινιακο-αυχενική αστάθεια)

  • Μηχανισμός: από ισχυρή κάμψη και στροφή

Αυχενικό

  • 10% των ασθενών σε κωματώδη κατάσταση

  • 50% Α6-Α6, 40% Α2, 10% Α1

  • Παθολογική κίνηση των σπονδύλων ή οστικών τμημάτων

  • ± κάκωση νωτιαίου μυελού, με απώλεια αισθητικότητας, παράλυση ή θάνατο

Jefferson

  • Κάταγμα του Α1 σε 2, 3 ή 4 τμήματα, με συμμετοχή πρόσθιου και οπίσθιου τόξου

  • Μηχανισμός: Συμπίεση του Α1 ή υπερέκταση του λαιμού

  • Στη διαστοματική α.α. ασύμμετρη απεικόνιση των πλάγιων ογκωμάτων του Α1 από την οδοντοειδή απόφυση και εφίππευση του Α2. Εαν η απρεκτόπιση είναι συνολικά >7χιλ συνυπάρχει κάκωση του εγκάρσιου συνδέσμου.

Οδόντα Α2

I

  • Αποσπαστικό κάταγμα άκρης (άνω)

II

  • Εγκάρσιο κάταγμα βάσης οδόντα (βάσης)

III

  • Κάταγμα οδόντα που επεκτείνεται στο σώμα του Α2

Hangman’s

  • Κάταγμα των ισθμών του Α2 (κάταγμα απαγχονισμένων)

  • Μηχανισμός: βίαιη υπερέκταση με διάσταση του αυχένα ή αξονική φόρτιση με βίαιη κάμψη

  • Σημείο: Horner (συστολή ετερόπλευρης κόρης, εξαιτίας απώλειας της συμπαθητικής νεύρωσης)

I

  • Χωρίς γωνίωση, πρόσθια παρεκτόπιση < 3χιλ, σταθερή βλάβη

II

  • Γωνίωση του Α2, πρόσθια παρεκτόπιση > 3χιλ, πρόσθιος επιμήκης σύνδεσμός ακέραιος

III

  • Γωνίωση με μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη παρεκτόπιση, ετερόπλευρο ή αμφοτερόπλευρο εξάρθρημα των Α2-Α3 αποφυσιακών αρθρώσεων, ασταθής βλάβη

  Teardrop    

  • Κάταγμα σαν "σταγόνα"

  • Αποσπαστικό κάταγμα του πρόσθιου κάτω χείλους του Α2 (Σπάνια σε άλλους αυχενικούς σπονδύλους)

  • Μηχανισμός: υπερέκταση από άμεση πλήξη στο πρόσωπο ή τη γνάθο

HyperFlexion teardrop

  • Ρήξη των οπίσθιων συνδέσμων (εκρηκτικό κάταγμα)

  • Πρόσθια συμπίεση σπονδυλικών σωμάτων, με γωνίωση & παρεκτόπιση

  • Μηχανισμός: Σημαντική κάμψη

  • Επιπλοκές: συχνά κάκωση του νωτιαίου μυελού

Υπερκάμψη-στροφή

  • Περιστροφικό εξάρθρημα των σπονδυλικών σωμάτων και κάκωση των οπίσθιων στοιχείων της ΑΜΣΣ

Υπερέκταση

  • Κάταγμα των τόξων, από έντονη υπερέκταση του κεφαλιού

Υπερέκταση-στροφή

  • Μονόπλευρο κάταγμα απόφυσης ή τόξου, με ρήξη συνδέσμων (μονόπλευρο κάταγμα οπίσθιων στοιχείων)

Πλάγια κάμψη

  • Κάταγμα αρθρικών αποφύσεων, με συμμετοχή των εγκάρσιων αποφύσεων και σπονδυλικών σωμάτων

Clay-shoveler

  • Κάταγμα ακανθωδών αποφύσεων (συνήθως των Α6-7)

  • Αποτελεί σταθερό κάταγμα

  • Μηχανισμός: γρήγορη ανύψωση βάρους με τα άνω άκρα σε έκταση

  SCIWORA

  • Spinal Cord Injury Without Radiologic Abnormalities

  • Κάκωση του νωτιαίου μυελού χωρίς οστική αλλοίωση: σε παιδιά και ενήλικες με εκφυλιστικές αλλοιώσεις που προκαλούν στένωση του νωτιαίου σωλήνα 

Θ-ΟΣΣ

Χαρακτηριστικά

Θ-ΟΜΣΣ

  • 40-50% νευρολογικά συμπτώματα

  • 90% μεταξύ Θ11-Ο4

  • Η σταθερότητα εξαρτάται από τον αριθμό των στηλών που συμμετέχουν

  • Σταθερά: όταν συμμετέχουν 1 ή 2 στήλες

    • Πρόσθια στήλη: συμπιεστικό κάταγμα

    • Πρόσθια και μέση στήλη: τα περισσότερα Burst κατάγματα

    • Μέση και οπίσθια στήλη: Chance κατάγματα

  • Ασταθή: όταν συμμετέχουν 3 στήλες

    • Μερικά Burst & Chance κατάγματα

    • Όλα τα παρεκτοπισμένα κατάγματα

Burst

  • Συντριπτικό κάταγμα σπονδυλικού σώματος, (εκρηκτικό) με διασκορπισμό των οστικών τμημάτων στους πέριξ ιστούς και νωτιαίο σωλήνα

  • Συνοδεύεται με κάκωση του νωτιαίου μυελού

  • Μηχανισμός: ισχυρή εγκάρσια δύναμη στους σπονδύλους (συνήθως από τροχαίο)

Συμπιεστικό

  • Συντριβή σπονδύλου με μείωση του ύψους

  • Πρόσθια ή πλάγια συμπίεση

  • Σφηνοειδούς τύπου

Σφηνοειδές

(Wedge)

  • Μείωση σπονδυλικού ύψους (μεγαλύτερη στο πρόσθιο σώμα και λιγότερη στο οπίσθιο, με ανέπαφα τα τόξα)

  • Ελέγχεται σε πλάγια α/α

Chance

  • Συμπιεστική κάκωση πρόσθιου τμήματος σώματος, εγκάρσιο κάταγμα οπίσθιου σώματος, τόξων και κάκωση των συνδέσμων
    (συχνότερα σε θωρακο-οσφυϊκή συμβολή Θ12 - Ο2)

  • Συνοδεύεται από ενδοκοιλικές κακώσεις (παγκρέατος, δωδεκαδακτύλου, μεσεντερίου)

  • Μηχανισμός: Βίαιη κάμψη (από ζώνη αυτοκινήτου)

  • Κατηγορίες:

    • Οστική κάκωση:

      • Σπονδυλικού σώματος

      • Οπίσθιων στοιχείων: τόξων, εγκάρσιων & ακανθωδών αποφύσεων

    • Συνδεσμική κάκωση:

      • Μεσοσπονδύλιων δίσκων

      • Ρήξη μεσοακανθωδών συνδέσμων

      • Εξάρθρημα

    • Οστεο-συνδεσμική κάκωση:

      • Ποικίλος συνδυασμός των ανωτέρο

Δακτυλιοειδής Απόφυση

  • Αποσπαστικό κάταγμα δακτυλιοειδούς απόφυσης

  • Η δακτυλιοειδής απόφυση δημιουργείται κατά την σπονδυλική εξέλιξη, και απεικονίζεται σαν οστικό τεμάχιο στις γωνίες του σπονδυλικού σώματος, όπου με τον οποίο συνδέεται με λεπτό χόνδρο

  • Είναι ευαίσθητο σημείο μέχρι να ολοκληρωθεί η οστεοποίηση των σπονδυλικών επιφανειών, η οποία ξεκινά στα 7-9 χρόνια και τελειώνει στα 18-20 χρόνια

  • Αποτελεί οστικό ή χόρδρινο τεμάχιο με ή χωρίς υλικό δίσκου

I

  • Αποσπαστικό οπίσθιου σπονδυλικού χείλους (πιο συχνό)

II

  • Κεντρικό φλοιώδες ή σπογγώδους σπονδύλου

III

  • Πλάγιου χείλους σπονδύλου

IV

  • Σε ολόκληρη την οπίσθια επιφάνεια σπονδύλου

Ιερό

Χαρακτηριστικά

Ιερού

  • Οριζόντιο, κάθετο, λοξό και μπορεί να διασχίζει τις τοξοειδείς γραμμές

Κατηγοριοποίηση κατά Denis: (με βάση 3 ζώνες συμμετοχής):

I

  • Έξω των τρημάτων (50%)

  • Συνήθως παγίδευση της Ο5 νευρικής ρίζας

II

  • Δια μέσου των τρημάτων (34%)

  • Συνήθως παγίδευση της Ο5 νευρικής ρίζας

III

  • Δια μέσου του σπονδυλικού σωλήνα (16%)

  • Σχετίζεται με εντερική, ουροδόχου κύστεως και σεξουαλική δυσλειτουργία

Ανεπάρκεια ιερής πτέρυγας

  • Αφορά τη μια ή και τις δυο πτέρυγες του ιερού

  • Δεν περνάει τη μέση γραμμή

  • Κάθετου προσανατολισμού με οστικό οίδημα, πλησίον των ιερολαγόνιων αρθρώσεων και με σκληρωτικές ταινίες παράλληλες στις αρθρώσεις